Dysleksja

Czym jest dysleksja?

Dysleksja rozwojowa jest specyficznym zaburzeniem uczenia się, które może wpływać przede wszystkim na rozwój umiejętności czytania i pisania. Ma charakter neurorozwojowy – oznacza to, że jej podłoże związane jest ze sposobem, w jaki rozwijają się i funkcjonują określone procesy poznawcze ważne dla uczenia się.

Dysleksja nie jest wynikiem lenistwa, braku motywacji czy niewystarczającej pracy dziecka. Nie oznacza również niższych możliwości intelektualnych. Dziecko z dysleksją może mieć wiele mocnych stron, a jego trudności mogą dotyczyć przede wszystkim określonych procesów i umiejętności związanych z nauką czytania i pisania.

Współczesne podejście do diagnozy dysleksji zwraca szczególną uwagę m.in. na funkcje fonologiczne oraz tempo nazywania, a także na rzeczywiste funkcjonowanie dziecka w zakresie czytania i pisania.

Jakie mogą być objawy dysleksji?

Objawy dysleksji mogą wyglądać różnie w zależności od wieku dziecka i etapu edukacji. Nie każde dziecko będzie miało wszystkie wymienione trudności.

W czytaniu mogą pojawiać się:

• trudności z opanowaniem płynnego czytania,
• wolne tempo czytania,
• częste pomijanie, dodawanie lub przestawianie liter i sylab 
• trudności z poprawnym odczytywaniem nowych lub dłuższych wyrazów,
• zgadywanie wyrazów na podstawie pierwszych liter lub kontekstu,
• trudności z automatycznym rozpoznawaniem słów,
• szybkie męczenie się podczas czytania,
• trudności z jednoczesnym skupieniem się na poprawności i rozumieniu tekstu.
• trudności ze zrozumieniem i wnioskowaniem na podstawie przeczytanego tekstu..

W pisaniu mogą pojawiać się:

• liczne błędy ortograficzne,
• trudności z zapamiętaniem i zastosowaniem zasad ortograficznych,
• pomijanie, dodawanie lub zamiana liter lub ich pisanie w postaci lustrzanego odbicia, 
• przestawianie kolejności liter lub sylab,
• trudności z zapisem wyrazów, które dziecko potrafi poprawnie powiedzieć,
• wolne tempo pisania
• trudności z samodzielnym kontrolowaniem poprawności zapisu

U części dzieci trudności są widoczne już na początku nauki szkolnej, u innych stają się bardziej zauważalne dopiero wtedy, gdy wymagania edukacyjne wyraźnie wzrastają.

Trudności związane z dysleksją mogą wpływać nie tylko na samą naukę czytania i pisania. Dziecko może potrzebować więcej czasu na wykonanie zadań, szczególnie tych wymagających czytania, pisania lub przetwarzania dużej ilości informacji. Może to przekładać się na:

• wolniejsze wykonywanie prac pisemnych i sprawdzianów,
• trudności z nauką poprzez samodzielne czytanie,
• większy wysiłek potrzebny do odrabiania prac domowych,
• trudności z zapamiętywaniem informacji przedstawionych wyłącznie w formie pisemnej,
• problemy z organizacją pracy, gdy zadanie wymaga jednoczesnego czytania, zapamiętywania i zapisywania informacji,
• narastające zmęczenie podczas nauki,
• niechęć do czytania i pisania,
• obniżenie wiary we własne możliwości, jeśli dziecko wielokrotnie doświadcza niepowodzeń.

Wczesne rozpoznanie trudności daje możliwość odpowiedniego zaplanowania pomocy i ograniczenia narastania zaległości edukacyjnych. Diagnoza ma więc przede wszystkim służyć lepszemu dopasowaniu wsparcia do indywidualnych potrzeb dziecka.

W naszej poradni prowadzimy diagnozę dysleksji oraz dysortografii u dzieci i młodzieży. W procesie diagnostycznym korzystamy ze specjalistycznej baterii diagnozy zdolności poznawczych i umiejętności szkolnych. Narzędzie zostało opracowane z myślą o diagnozie rozwojowych (specyficznych) zaburzeń czytania i pisania u uczniów w wieku 6–18 lat. Uwzględnia współczesne podejście do diagnozy dysleksji, w tym znaczenie deficytów fonologicznych oraz tempa nazywania. Pozwala również opisać mocne i słabe strony dziecka w zakresie funkcji poznawczych istotnych dla procesu uczenia się. Dzięki temu diagnoza nie ogranicza się do stwierdzenia, że dziecko „ma problem z czytaniem”. Pozwala lepiej określić, jakie konkretnie trudności występują, jakie procesy mogą leżeć u ich podłoża oraz jak wpływają one na funkcjonowanie dziecka w nauce.

Rozpoznanie dysleksji nie powinno być traktowane jako etykieta ani ograniczenie możliwości dziecka. Przeciwnie – dobrze przeprowadzona diagnoza pozwala spojrzeć na trudności dziecka z szerszej perspektywy i zaplanować adekwatne działania wspierające. Każde dziecko ma własny profil mocnych i słabszych stron. Naszym celem jest jego poznanie, aby lepiej zrozumieć potrzeby dziecka i pomóc mu skuteczniej rozwijać swoje możliwości.

Jeśli obserwują Państwo u dziecka utrzymujące się trudności w nauce czytania, pisania lub ortografii, warto skonsultować je ze specjalistą i rozważyć przeprowadzenie diagnozy.