Terapia dzieci w spektrum autyzmu

Terapia dzieci w spektrum autyzmu – podejście zgodne z wytycznymi NICE

Prowadząc terapię z dziećmi w spektrum autyzmu koncentrujemy się na rozwijaniu komunikacji, relacji społecznych, samodzielności oraz umiejętności potrzebnych w codziennym życiu. Terapia jest indywidualnie dopasowywana do wieku, poziomu rozwoju, sposobu komunikowania się, potrzeb sensorycznych oraz mocnych stron dziecka.

Podstawą naszego podejścia są zalecenia NICE (National Institute for Health and Care Excellence) dotyczące wsparcia i terapii dzieci i młodzieży. Wytyczne wskazują m.in. na znaczenie interwencji społeczno-komunikacyjnych opartych na zabawie, zaangażowania rodziców i opiekunów, dostosowania środowiska oraz indywidualnego podejścia do zachowań trudnych, w tym agresywnych, stanowiących bardzo często duże wyzwanie dla opiekunów.

Na czym koncentrujemy terapię?

Rozwój komunikacji i kompetencji społecznych

Jednym z najważniejszych obszarów pracy jest wspieranie dziecka w nawiązywaniu i podtrzymywaniu kontaktu z innymi.

W terapii wykorzystujemy strategie oparte na zabawie i codziennych aktywnościach, które mogą wspierać:

  • wspólną uwagę,
  • komunikowanie potrzeb i zainteresowań,
  • naprzemienność w kontakcie,
  • rozwój komunikacji werbalnej i niewerbalnej,
  • inicjowanie kontaktu,
  • reagowanie na komunikaty innych osób,
  • rozwój zabawy funkcjonalnej i społecznej,
  • budowanie wspólnych rutyn i aktywności.

Wspieranie samodzielności i codziennego funkcjonowania

Terapia może obejmować również rozwijanie umiejętności potrzebnych dziecku w codziennym życiu, takich jak:

  • komunikowanie swoich potrzeb,
  • wykonywanie czynności samoobsługowych,
  • radzenie sobie ze zmianami,
  • rozwijanie umiejętności potrzebnych w domu, przedszkolu i szkole,
  • rozwijanie strategii radzenia sobie w sytuacjach społecznych.

NICE wskazuje na potrzebę wspierania dzieci w rozwijaniu funkcjonalnych i adaptacyjnych umiejętności, w tym komunikacji oraz umiejętności życia codziennego.

Agresja, autoagresja i zachowania zagrażające bezpieczeństwu

Szczególnym obszarem naszej pracy są dzieci, u których występują zachowania agresywne, autoagresywne lub inne zachowania mogące prowadzić do zagrożenia zdrowia i bezpieczeństwa.

Może to obejmować między innymi:

  • uderzanie i gryzienie siebie,
  • uderzanie głową,
  • bicie, kopanie lub gryzienie innych osób,
  • rzucanie przedmiotami,
  • niszczenie przedmiotów w sytuacjach stwarzających zagrożenie,
  • gwałtowne reakcje prowadzące do ryzyka urazu,
  • ucieczki lub inne zachowania, które mogą narażać dziecko na niebezpieczeństwo.

Nie zakładamy, że samo zachowanie jest „problemem”, który należy po prostu wyeliminować. Najpierw staramy się ustalić, dlaczego zachowanie występuje, w jakich sytuacjach się pojawia oraz jaką potrzebę dziecko próbuje w ten sposób zakomunikować lub zaspokoić.

NICE wskazuje, że w przypadku zachowań stanowiących wyzwanie należy uwzględnić m.in. ich charakter, nasilenie i wpływ na funkcjonowanie dziecka, a także potrzeby komunikacyjne, fizyczne i środowiskowe.

Współpraca z rodzicem i zespołem specjalistów

Rodzic jest dla nas ważnym partnerem w procesie terapeutycznym. To właśnie rodzice najlepiej znają codzienne funkcjonowanie dziecka, dlatego wspólnie ustalamy cele terapii i sposoby wspierania dziecka również poza gabinetem.

W zależności od potrzeb dziecka terapia może być prowadzona we współpracy z innymi specjalistami naszej poradni. Dzięki temu możemy spojrzeć na trudności dziecka z różnych perspektyw i – jeśli jest to uzasadnione – połączyć działania kilku specjalistów.

W ramach poradni współpracujemy m.in. z:

  • logopedą/neurologopedą – w zakresie rozwoju mowy i komunikacji
  • terapeutą integracji sensorycznej – w zakresie rozpoznawania i wspierania indywidualnych potrzeb sensorycznych dziecka,
  • psychologiem – w zakresie funkcjonowania emocjonalnego, społecznego i poznawczego oraz wspierania dziecka i rodziny,
  • psychiatrą – w sytuacjach wymagających konsultacji psychiatrycznej, szczególnie przy nasilonych trudnościach emocjonalnych, behawioralnych lub współwystępujących zaburzeniach.

Nie każde dziecko potrzebuje wszystkich form wsparcia. Zakres współpracy dobieramy indywidualnie, zgodnie z potrzebami dziecka i celami ustalonymi wspólnie z rodzicami.

W przypadku poważnej agresji, autoagresji lub innych zachowań zagrażających bezpieczeństwu współpraca interdyscyplinarna pozwala uwzględnić zarówno aspekty behawioralne i komunikacyjne, jak i możliwe czynniki zdrowotne, emocjonalne czy sensoryczne.

Indywidualny plan terapii

Nie zakładamy, że jedna metoda będzie odpowiednia dla każdego dziecka.

Plan terapii tworzymy na podstawie aktualnych potrzeb i możliwości dziecka. Wspólnie z rodzicami określamy konkretne cele terapeutyczne, które odnoszą się do bezpieczeństwa, funkcjonowania i jakości życia dziecka.

Postępy są monitorowane, a sposób pracy może być modyfikowany w zależności od reakcji dziecka i osiąganych rezultatów.

Nasz cel

Celem terapii nie jest „zmiana dziecka” ani eliminowanie cech autyzmu.

Chcemy pomóc dziecku lepiej komunikować swoje potrzeby, rozwijać samodzielność, budować relacje i bezpieczniej funkcjonować w codziennym życiu.

Współpracujemy z dzieckiem, jego rodziną oraz – w razie potrzeby – zespołem specjalistów, aby stworzyć spójny i indywidualnie dopasowany plan wsparcia.