Psychiatria dzieci i młodzieży

Diagnoza, leczenie i wsparcie dopasowane do potrzeb dziecka i nastolatka

Dzieci i młodzież mogą doświadczać trudności emocjonalnych i psychicznych, które wpływają na ich codzienne funkcjonowanie, relacje, naukę, zachowanie czy życie rodzinne. Czasami objawy są wyraźne, innym razem pojawiają się stopniowo i trudno jednoznacznie określić, z czego wynikają.

Psychiatra dzieci i młodzieży jest lekarzem, który zajmuje się diagnozowaniem i leczeniem zaburzeń oraz trudności psychicznych u dzieci i nastolatków. Ocena psychiatryczna pozwala lepiej zrozumieć charakter obserwowanych trudności i ustalić odpowiedni plan dalszego postępowania.

W naszej poradni prowadzimy konsultacje psychiatryczne dzieci i młodzieży, dostosowane do wieku, etapu rozwoju oraz indywidualnej sytuacji młodej osoby.

Kiedy warto skorzystać z konsultacji psychiatrycznej?

Konsultacja może być pomocna, gdy u dziecka lub nastolatka pojawiają się:

nasilony lub długotrwały lęk,
obniżony nastrój, smutek lub wycofanie,
duże wahania nastroju,
silne i trudne do opanowania emocje,
częste lub bardzo nasilone wybuchy złości,
istotne trudności w funkcjonowaniu w domu, szkole lub w relacjach,
nagłe i wyraźne zmiany zachowania,
trudności ze snem,
znaczne problemy z koncentracją i impulsywnością,
zachowania autoagresywne lub agresywne,
wycofanie społeczne lub inne niepokojące zmiany w funkcjonowaniu,
trudności związane z ADHD, spektrum autyzmu lub innymi zaburzeniami neurorozwojowymi,
objawy, których przyczyny nie udaje się wyjaśnić w ramach samej konsultacji psychologicznej.

Konsultacja psychiatryczna może być również wskazana wtedy, gdy rodzic zauważa znaczącą zmianę w funkcjonowaniu dziecka i potrzebuje specjalistycznej oceny sytuacji.

Jak wygląda konsultacja psychiatryczna?

Podczas konsultacji psychiatra zbiera informacje dotyczące:

aktualnych trudności i objawów,
rozwoju dziecka,
funkcjonowania w domu, szkole i relacjach,
stanu emocjonalnego i zachowania,
dotychczasowego leczenia i form udzielanej pomocy,
sytuacji rodzinnej i ważnych wydarzeń życiowych.

W przypadku dzieci i młodzieży istotnym źródłem informacji są zarówno rodzice lub opiekunowie, jak i sama młoda osoba – zakres rozmowy jest dostosowany do wieku i możliwości dziecka.

W razie potrzeby lekarz może zalecić dodatkową diagnostykę, konsultację z innym specjalistą lub badania, jeśli są one potrzebne do wyjaśnienia przyczyn obserwowanych trudności.

Diagnoza i plan leczenia

Psychiatra, na podstawie zebranych informacji i badania, może postawić rozpoznanie oraz zaproponować indywidualny plan dalszego postępowania.

W zależności od potrzeb może on obejmować:

terapię psychologiczną,
psychoterapię,
👨‍👩‍👧 wsparcie rodziców i coaching rodzicielski
leczenie farmakologiczne – jeśli istnieją do niego wskazania,
współpracę z innymi specjalistami.

Nie każde dziecko potrzebuje leczenia farmakologicznego. Decyzja o jego zastosowaniu zawsze wynika z indywidualnej oceny stanu zdrowia, objawów i potrzeb dziecka.

Pomoc psychiatry to więcej niż leki.

Wizyta u psychiatry nie oznacza automatycznie rozpoczęcia farmakoterapii.

Celem konsultacji jest przede wszystkim zrozumienie trudności dziecka, ocena jego stanu psychicznego i określenie, jaka forma pomocy będzie najbardziej odpowiednia.

W wielu sytuacjach podstawą dalszego postępowania może być psychoterapia, terapia psychologiczna, wsparcie rodziny lub współpraca kilku specjalistów.

Współpraca z zespołem specjalistów

Trudności dziecka często dotyczą kilku obszarów jednocześnie. Dlatego w naszej poradni, w zależności od potrzeb, psychiatra współpracuje z:

psychologiem,
psychoterapeutą,
logopedą,
terapeutą integracji sensorycznej
pedagogiem specjalnym.

Takie podejście pozwala spojrzeć na sytuację dziecka z różnych perspektyw i – jeśli jest to potrzebne – stworzyć spójny plan dalszego wsparcia.

Współpraca między specjalistami jest szczególnie ważna wtedy, gdy trudności dziecka dotyczą jednocześnie emocji, zachowania, komunikacji, rozwoju lub funkcjonowania społecznego. Polski system opieki psychiatrycznej dzieci i młodzieży również zakłada współpracę różnych specjalistów w zależności od potrzeb pacjenta.

Szczególna uwaga na bezpieczeństwo

W przypadku autoagresji, zachowań agresywnych, myśli samobójczych, prób samouszkodzeń lub innych zachowań zagrażających zdrowiu i życiu potrzebna jest pilna ocena stanu dziecka i odpowiednie zaplanowanie dalszej pomocy.

Jeżeli występuje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, należy korzystać z pomocy ratunkowej, a nie oczekiwać na planową wizytę.