Rzetelna ocena możliwości poznawczych dziecka, nastolatka lub osoby dorosłej
Diagnoza intelektu pozwala określić poziom i profil funkcjonowania intelektualnego oraz mocne i słabsze strony w zakresie procesów myślenia.
W naszej poradni traktujemy jednak wynik badania intelektu jako element szerszego procesu diagnostycznego. Nie sprowadzamy funkcjonowania człowieka do jednego wyniku IQ. Uwzględniamy jego rozwój, stan emocjonalny, zdrowie, środowisko rodzinne i społeczne, edukację lub pracę oraz codzienne funkcjonowanie.
Takie podejście jest zgodne z biopsychospołecznym rozumieniem funkcjonowania, w którym możliwości poznawcze analizuje się w kontekście całej osoby i jej środowiska. Współczesne rekomendacje dotyczące diagnozy klinicznej podkreślają znaczenie uwzględniania zarówno profilu psychologicznego, jak i społeczno-kulturowego kontekstu funkcjonowania osoby badanej.
Kiedy warto wykonać diagnozę intelektu?
Badanie może być pomocne, gdy chcemy:
- poznać poziom funkcjonowania poznawczego,
- lepiej zrozumieć przyczyny trudności w nauce lub codziennym funkcjonowaniu,
- określić mocne i słabsze strony osoby badanej,
- uzupełnić diagnozę psychologiczną, neurorozwojową lub kliniczną,
- ocenić funkcjonowanie w przypadku podejrzenia niepełnosprawności intelektualnej,
- lepiej dopasować formy terapii, edukacji lub wsparcia,
- uzyskać pełniejszy obraz funkcjonowania przed planowaniem dalszej diagnostyki lub postępowania terapeutycznego.
Wykorzystujemy rekomendowane narzędzia psychologiczne
W naszej poradni korzystamy z wystandaryzowanych testów psychologicznych posiadających odpowiednie normy i właściwości psychometryczne.
W zależności od wieku i celu badania korzystamy m.in. z:
Skali Inteligencji Stanford-Binet 5 (SB5)
Niezależnego Kulturowo Testu Inteligencji Cattella
Są to narzędzia wskazane w zaleceniach Konsultanta Krajowego w dziedzinie Psychologii Klinicznej jako przykłady testów posiadających aktualną normalizację i spełniających wymagania stawiane profesjonalnym narzędziom diagnostycznym.
Dobór konkretnego testu zawsze należy do psychologa i zależy od wieku osoby badanej, celu diagnozy, jej możliwości oraz specyfiki zgłaszanych trudności.
Zgodnie ze standardami Polskiego Towarzystwa Psychologicznego psycholog powinien korzystać z aktualnych, odpowiednich do celu diagnozy narzędzi o podstawach naukowych oraz integrować wyniki testów z informacjami pochodzącymi z innych metod, takich jak wywiad i obserwacja.
Diagnoza to więcej niż wynik IQ
Wynik testu jest ważną informacją, ale nie opisuje całego człowieka.
Dlatego interpretując rezultat badania, uwzględniamy m.in.:
- funkcjonowanie biologiczne – rozwój, stan zdrowia, ewentualne trudności neurologiczne lub neurorozwojowe,
- funkcjonowanie psychologiczne – możliwości poznawcze, emocje, uwagę, pamięć, motywację i sposób radzenia sobie,
- funkcjonowanie społeczne – relacje, środowisko rodzinne, edukacyjne lub zawodowe oraz warunki, w których osoba na co dzień funkcjonuje.
Dzięki temu wynik diagnozy nie jest jedynie liczbą, ale częścią spójnego obrazu funkcjonowania osoby badanej.
Jak wygląda diagnoza?
Proces rozpoczynamy od określenia celu badania i pytania diagnostycznego. Następnie psycholog dobiera odpowiednie metody i narzędzia.
W zależności od celu diagnoza może obejmować:
- rozmowę i wywiad,
- obserwację,
- standaryzowane testy psychologiczne,
- analizę funkcjonowania w codziennym środowisku,
- integrację wszystkich uzyskanych informacji.
Takie wieloźródłowe podejście pozwala uniknąć sprowadzania diagnozy do jednego wyniku. Standardy PTP wskazują, że wnioski diagnostyczne powinny wynikać z integracji danych ilościowych i jakościowych pochodzących z więcej niż jednej metody.
Co daje diagnoza?
Rzetelnie przeprowadzona diagnoza może pomóc:
- lepiej zrozumieć możliwości i potrzeby osoby badanej,
- określić jej mocne i słabsze strony,
- lepiej zrozumieć trudności w nauce, pracy lub codziennym funkcjonowaniu,
- zaplanować odpowiednie formy terapii i wsparcia,
- wskazać potrzebę dalszej diagnostyki,
- lepiej dopasować wymagania i środowisko do możliwości danej osoby.
Diagnozujemy człowieka, nie tylko wynik testu
W naszej poradni łączymy rzetelne narzędzia psychologiczne z wywiadem, obserwacją i analizą funkcjonowania osoby w jej rzeczywistym kontekście.
Korzystamy ze standaryzowanych testów psychologicznych, w tym narzędzi wskazywanych w rekomendacjach środowiska psychologii klinicznej, a wynik zawsze interpretujemy w odniesieniu do wieku, rozwoju, zdrowia, emocji i środowiska życia osoby badanej.
Celem diagnozy nie jest tylko określenie „ile wynosi IQ”, ale zrozumienie możliwości, potrzeb i sposobu funkcjonowania konkretnej osoby.